Bir Yıllık Kira Sözleşmesi Bitince Zam

Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmelerinde zam yapılması sözleşmede bu yönde hüküm olmasına bağlıdır. Kanun kiraya verene otomatik olarak kira bedeline zam yapma hakkı tanımamaktadır. Bunun anlamı şudur: Yazılı kira sözleşmesi olmalı ve kira sözleşmesinde kira bedeline artış yapılacağına dair şart yer almalıdır. Bu şartın da hukuken geçerli olması gerekir. Bir yıllık kira sözleşmesi bitince zam ancak bu şartların varlığı halinde mümkün olabilir.

Türk Borçlar Kanunu’nun 344’üncü maddesinin birinci fıkrası kira sözleşmesinde dönem sonunda ne oranda artış yapılabileceğine dair nisbi emredici bir düzenleme getirmektedir. Kira döneminin sonu sözleşmenin belirli süreli olup olmamasına göre değişir. Konut ve çatılı işyeri kira sözleşmeleri belirli süreli olarak 1 ay, 4 ay, 6 aylık, 1 yıllık, 3 yıllık gibi yapılabilir. Bunun yanında dönem sonu sözleşme süresinin bitimidir. Buna göre kira sözleşmesi 1 aylık yapılmışsa ve kira sözleşmesinde artış şartı dönem sonunda öngörülmüşse o halde 1 ay sonra artış yapılmalıdır.

Genelde kira sözleşmeleri 1 yıllık belirli süreli olarak yapılmaktadır. Ancak bu durumda dahi kiraya verenin sözleşme süresinin bitimine dayanarak tahliye talep etme hakkı yoktur.

Bir yıllık kira sözleşmesi bitince zam kural olarak on iki aylık Tüketici Fiyat Endeksindeki artış ortalamalarına göre olur. Ancak kira sözleşmesi yazılı değilse, sözleşmede kira bedelinin artırılacağına dair hüküm yoksa sözleşme süresinin sonunda kiracının kira bedeline artış yapma yükümlülüğü de olmayacaktır.

Kira sözleşmesinde geçerli bir artış hükmü varsa o halde bu artış hükmünün de kanunun getirdiği sınırlamaya tabi olup olmadığı değerlendirmelidir. Örneğin kira sözleşmesinde ÜFE oranında artış yazıyorsa o halde on iki aylık TÜFE mi yoksa ÜFE mi kiracının lehine olduğuna bakmak gerekir.

Sonuç olarak bir yıllık kira sözleşmesi bitince eğer doğru şekilde yazılmış bir sözleşme hükmü varsa zam on iki aylık TÜFE oranında yapılacaktır.

Avukat Memduh Remzi BAL
Kira Hukuku Avukatı